Ik heb eczeem, maar geen allergie. Hoe kan dat?

Over de termen eczeem en allergie bestaat nogal eens verwarring. Wanneer heb je eigenlijk wat? Eczeem en allergieën zijn er in allerlei vormen en maten. Daar is veel over te vertellen. In deze blog probeer ik juist het verschil zo kort en krachtig mogelijk uit te leggen.

Eczeem
Eczeem is een verzamelnaam voor een huidprobleem dat zich kenmerkt door veel jeuk, roodheid, schilfers, blaasjes, zwelling en korstjes. Eczeem is een ontstekingsreactie van de huid. Het immuunsysteem is hierbij actief zonder dat er sprake is van infectie.

Meestal krijg je eczeem omdat je er aanleg voor hebt. Dit wordt ook wel constitutioneel eczeem genoemd. Eczeem kan ook tot stand komen door uitdroging van de huid. Bijvoorbeeld door frequent douchen, of een droge omgevingslucht. Deze vorm van eczeem heet ook wel asteatotisch eczeem.

Contactallergie
Eczeem kun je ook krijgen doordat je huid in contact komt met stoffen waarvoor jij gevoelig blijkt te zijn. Jouw huid reageert erop. In dat geval spreken we van een allergie. Het eczeem is dan een gevolg van de allergie.

Wat gebeurt er? Het lichaam maakt een antilichaam aan, specifiek tegen een bepaalde stof. Je ontwikkelt dan alleen eczeem bij contact met deze stof. Dit heet contactallergisch eczeem.

Een contactallergie voor een bepaalde stof ontstaat niet meteen. Je moet eerst een tijd in contact komen met de stof voordat een allergie zich ontwikkelt. Soms gaat dat heel snel en soms duurt het jaren. Het kan dus gebeuren dat je ineens heftig reageert op een gezichtscrème die je al jaren gebruikt.

Heb je aanleg voor eczeem? Ben je er gevoelig voor? Dan is de kans ook groter dat jouw huid reageert op bepaalde stoffen.

Veelvoorkomende stoffen die tot contactallergie kunnen leiden
Er zijn duizenden stoffen die een contactallergie kunnen veroorzaken. De meest voorkomende zijn:

  • Geurstoffen: huidverzorgingsproducten, parfums, maar ook in industriële producten waaraan een geurstof is toegevoegd
  • Conserveermiddelen, zoals in cosmetica, toiletartikelen, crèmes en industriële producten
  • Rubber
  • Metalen, zoals nikkel, chroom en kobalt
  • Cement en leer
  • Lijmen
  • Geneesmiddelen in crèmes en zalven
  • Planten en bloemen
  • Beroepsgebonden stoffen, zoals bestanddelen van haarverf en permanentvloeistoffen bij kappers

    Door Niek Bennen, dermatoloog