Spiraal plaatsen is onderdeel van het specialisme gynaecologie

Een spiraal plaatsen

Een spiraal is een vorm van anticonceptie. Het is een klein T-vormig apparaatje dat in de baarmoeder wordt geplaatst om een zwangerschap te voorkomen. Er zijn twee soorten spiralen: een koperspiraal en een hormoonspiraal. Het plaatsen van een spiraal duurt normaal gesproken enkele minuten. Beide spiralen worden op dezelfde manier geplaatst en kunnen minstens vijf jaar blijven zitten. In geval van hormoon therapie bij menopauze behandeling kan een Mirena spiraal 3 jaar blijven zitten.


Hoe wordt een spiraal geplaatst?

Voor de plaatsing maakt de arts eerst een inwendige gynaecologische echo. Dit wordt gedaan om de grootte en ligging van de baarmoeder te bepalen en om andere aandoeningen waarbij een spiraal niet mag worden gebruikt, uit te sluiten. Vervolgens wordt een spreider (speculum) ingebracht die is verwarmd tot lichaamstemperatuur. Er zijn verschillende maten spreiders en we gebruiken de maat die het beste bij u past. Indien gewenst kan voor het plaatsen van de spiraal een plaatselijke verdoving worden toegediend. Na het inbrengen van de spiraal wordt er weer een echo gemaakt om de plaats van de spiraal te controleren.


Is het plaatsen van een spiraal pijnlijk?

Het plaatsen van een spiraal kan kortdurend een krampende pijn onder in de buik veroorzaken, vergelijkbaar met een menstruatiekramp. Deze pijn gaat meestal binnen een paar minuten weer weg. We raden aan om een uur voor het plaatsen een Naproxen 500 mg of 2 paracetamol-tabletten van 500 mg in te nemen. Na het plaatsen kunt u even in een aparte ruimte zitten en rustig een kopje koffie of thee drinken, tot u weer naar huis gaat.


Wanneer wordt een spiraal geplaatst?

Het wordt aangeraden om de spiraal binnen 7 dagen na de start van de menstruatie te plaatsen. Dan is het zeker dat u op dat moment niet zwanger kunt zijn. Geadviseerd wordt om de maand voorafgaand aan de plaatsing anticonceptie te gebruiken (bijvoorbeeld condooms). Als er een kans op zwangerschap is, kan de spiraal niet geplaatst worden. Een koper-spiraal kan wel als noodanticonceptie geplaatst worden (max. 5 dagen na onveilig gemeenschap). Als het gaat om vervanging van eenzelfde spiraal, dan kan dit op ieder moment gedaan worden.


Een spiraal kan ook worden geplaatst onmiddellijk na een abortus. Als u net bent bevallen, wordt geadviseerd om de spiraal pas na 6 tot 8 weken te laten plaatsen. De arts kan, afhankelijk van uw specifieke situatie altijd besluiten om de spiraal op een ander moment te plaatsen.


Moet een spiraal gecontroleerd worden?

Dit hangt ervan af. Indien nodig maken we na de eerstvolgende menstruatie nogmaals een echo om de positie van de spiraal te controleren. Wanneer de spiraal op dat moment goed zit, is geen verdere controle nodig. Een spiraal kan vervolgens 3, 5, 8 of 10 jaar blijven zitten, dit is afhankelijk van het soort spiraal.


Wanneer contact opnemen

Neem contact met ons op in de volgende situaties. Is uw spiraal minder dan één jaar geleden geplaatst, neem dan contact met ons op. Is uw spiraal langer dan een jaar geleden geplaatst, neem dan contact op met uw huisarts.


  • Als u denkt dat u zwanger bent
  • als u zelf of uw partner pijn heeft tijdens geslachtsgemeenschap.
  • als u het steeltje van de spiraal kunt voelen.
  • bij sterk of langdurig bloedverlies.


In de eerste drie maanden na plaatsing kan onregelmatig bloedverlies voorkomen. Neem contact op met uw arts als het bloedverlies aanhoudt of als u twijfelt.


Hoe snel is een spiraal betrouwbaar?

Een koperspiraal is direct na plaatsen betrouwbaar als anticonceptie. Indien de hormoonspiraal tijdens de menstruatie wordt ingebracht, is het ook direct betrouwbaar als anticonceptiemethode. Wordt de hormoonspiraal pas na de menstruatie ingebracht, dan is het 7 dagen na plaatsing betrouwbaar als anticonceptie. U moet de eerste 7 dagen na het inbrengen aanvullende anticonceptie (bijvoorbeeld een condoom) gebruiken. Het kan zijn dat de arts u, afhankelijk van uw persoonlijke situatie, een ander advies geeft.